Zbadaj poziom cholesterolu
Wielu chorób możemy uniknąć lub zmniejszyć ryzyko ich wystąpienia. Tymczasem często sami przyczyniamy się do powstania niektórych z nich. Wszyscy wiemy jak groźna jest
miażdżyca. Ryzyko wystąpienia tej choroby zwiększają:
palenie papierosów
brak ruch (lub zbyt mała aktywność fizyczna)
otyłość i nadciśnienie tętnicze
niewłaściwa dieta o zbyt dużej zawartości tłuszczu zwierzęcego i cholesterolu
Ponieważ nadmiar cholesterolu jest szczególnie groźny, warto raz w roku skontrolować jego poziom we krwi. Przy okazji zalecane jest oznaczenie stężenie
triglicerydów. U osób dorosłych całkowity cholesterol nie powinien przekraczać 200 mg/dl. Frakcji HDL powinno być co najmniej 40-50 mg/dl a frakcji LDL - maksymalnie 150 mg/dl. Poziom triglicerydów nie powinien przekraczać 150 mg/dl.
Przenikanie cholesterolu do krwi nasilone jest przez wysokie ciśnienie krwi. Przyspiesza je również palenie papierosów, ponieważ nikotyna uszkadza ścianki tętnic, co ułatwia przenikanie cząsteczek tłuszczu i osadzanie się na ściankach naczyń. Cholesterol występuje w kilku frakcjach. Najbardziej szkodliwy jest ten oznaczony symbolem
LDL (tak zwany "zły cholesterol"). Gdy jest go za dużo we krwi, osiada w ścianach tętnic w postaci tzw. blaszki miażdżycowej, która zwęża i usztywnia naczynia krwionośne. Złogi cholesterolowe pojawić się mogą w każdej tętnicy, jednak najczęściej powstają w tętnicach szyjnych (grozi to udarem) oraz w tętnicach wieńcowych (grozi to zawałem serca). Natomiast tzw. dobry cholesterol -
HDL, chroni tętnice przed rozwojem miażdżycy, ponieważ transportuje cząsteczki tłuszczu z tętnic do wątroby, gdzie ulega on przetworzeniu na kwasy żółciowe. Dlatego lekarze podkreślają, że niebezpieczny jest nie tylko podwyższony ogólny poziom cholesterolu, ale też zbyt niski poziom dobrego cholesterolu.
Niejednokrotnie aby uniknąć choroby i długiego leczenia wystarczy zmodyfikować styl życia, zwłaszcza sposób odżywiania.
Jak obniżyć cholesterol
Przede wszystkim należy ograniczyć spożycie tłuszczu i cholesterolu. Szczególnie niewskazane są
tłuszcze nasycone (występują w prawie wszystkich tłuszczach zwierzęcych i niektórych roślinnych), zaś cholesterol występuje wyłącznie w produktach zwierzęcych i jego spożycie nie powinno przekraczać 300 mg dziennie. Szczególnie obficie cholesterol występuje w żółtkach jaj, podrobach, krewetkach, kawiorze, sardynkach i łososiu.
Korzystne natomiast działanie wykazują tłuszcze jednonienasycone (występują m.in. w oliwie z oliwek, oleju arachidowym), gdyż zmniejszają ryzyko choroby wieńcowej, oraz tłuszcze wielonienasycone (występują m.in. w oleju sojowym, słonecznikowym), gdyż obniżają poziom cholesterolu. Wielonienasycone tłuszcze rybie (występują w rybach morskich) hamują krzepnięcie krwi i w rezultacie obniżają ryzyko zawału serca.
W jadłospisie należy ograniczyć do minimum spożycie takich potraw jak:
tłuste mięsa i wędliny (np. boczek, salceson)
tłusty drób
skóra drobiu
flaczki
podroby
kawior
krewetki
smalec
słonina
masło
mleko pełnotłuste
śmietana
tłusty twaróg
żółte sery
lody śmietankowe
żółtka jaj (ich spożycie nie powinno przekraczać 2 na tydzień)
czekolada
wyroby czekoladopodobne
ciasta, torty
makarony z zawartością jaj
orzech kokosowy
Jadłospis powinien uwzględniać:
surowe i gotowane warzywa i owoce
gruboziarniste pieczywo
grube kasze
otręby owsiane
makarony bez zawartości jaj
chudy nabiał
chude gatunki mięsa wołowego, cielęcego, jagnięcego
chude wędliny
produkty bogate w witaminy A, C, E (oprócz warzyw i owoców są to: oliwa z oliwek, oleje, nasiona słonecznika, migdały, orzechy włoskie, zielona herbata)
Ponadto warto przestrzegać zasad zdrowego odżywiania przy sporządzaniu potraw, np. zrezygnować z ciężkostrawnych, tłustych sosów a przed przyrządzaniem mięsa usuwać z niego widoczny tłuszcz. Należy także unikać smażenia. Po zjedzeniu np. smażonego kotleta wzrasta poziom utlenionego cholesterolu i utlenionych kwasów tłuszczowych w surowicy. Proces ten następuje w samej surowicy, jeśli w organizmie brak jest karotenu oraz witaminy E - substancji, które chronią tłuszcze przed utlenianiem.
